Zwerfkatten, wilde en verwilderde dieren

Wilde, achtergelaten en verwilderde dieren kunnen soms voor overlast zorgen. En alhoewel het gemakkelijk is om met de vinger naar deze dieren te wijzen, ligt de oorzaak meestal bij de mens. Veel dieren worden aangetrokken door mensen.  Er is in en rond onze huizen vaak veel voedsel en beschutting te vinden. Door het verdwijnen van natuurlijke bronnen van voedsel en beschutting en het verdwijnen van veel roofdieren, komen we steeds vaker in conflict met veel dieren.

Daarnaast is er nog het probleem van achtergelaten huisdieren in parken en wijken. We proberen je hieronder wegwijs te maken in de problematiek rond overlast van wilde en verwilderde dieren.

Wist je dat je zwerfkatten niet mag voederen of ze een schuilplaats bezorgen?

Het politiereglement is hier heel duidelijk: Het voederen van dieren is niet toegestaan. Dit verbod geldt niet enkel voor zwerfkatten maar ook voor eenden, ganzen, verwilderde kippen en hanen. Al deze dieren zijn of wild of verwilderd en dus van niemand. Op plaatsen waar veel van deze dieren zitten, zijn nu al bordjes ‘verboden om dieren te voederen’ geplaatst. Ze veroorzaken er te veel overlast.

Het voederen van wilde en verwilderde dieren is om verschillende redenen niet toegestaan in de stad:

• Voederen verstoort het natuurlijk instinct van wilde dieren
  Zwerfkatten en wilde vogels moeten zelf hun eigen voedsel kunnen vangen. Op die manier helpen zwerfkatten bijvoorbeeld het aantal ratten en muizen in evenwicht te houden. Dieren zullen altijd de gemakkelijkste weg naar voedsel volgen en dus niet meer zelf hun eten vangen. Door de gewenning aan mensen durven zieke of agressieve dieren ook veel dichter bij te komen dan normaal. Daardoor kunnen mensen worden aangevallen of blootgesteld aan ziekten.
  
• Voederen van verwilderde dieren bemoeilijkt het wegvangen van hinderende dieren.
  De stad doet inspanningen om het aantal zwerfkatten in te perken door ze weg te vangen. Daarbij wordt een diervriendelijk beleid gevoerd. De gezonde dieren worden gesteriliseerd of gecastreerd. De vangacties gebeuren met lokvoedsel en kooien.
  Als zwerfkatten makkelijk aan achtergelaten voedsel raken, zullen ze niet of moeilijk worden aangetrokken door het lokvoer in de kooien. Hierdoor kan het aantal zwerfkatten en de overlast ervan sterk toenemen.
  
  
• Achtergelaten voeding trekt ongedierte aan.
  Achtergelaten voedsel trekt ratten, wespen, vliegen en ander ongedierte aan. Niet alleen zorgen deze voor heel wat overlast bij buurtbewoners, wandelaars en spelende kinderen, ze kunnen ook ziekten overbrengen. Het bestrijden van wespen, ratten en ander ongedierte is een taak van de stad in het kader van de volksgezondheid. Maar voorkomen is altijd beter (en goedkoper) dan genezen.
  
  Een teveel aan eenden en ganzen kan ook het water waarin ze zwemmen sterk verzuren. De gevolgen hiervan zijn onder andere algenbloei, zuurstoftekort en vissterfte. Bij warm weer bevordert dit ook de verspreiding van botulisme in het water. Hierdoor kunnen snel grote aantallen vis en watervogels sterven.
  
  
• Achtergelaten voedsel is vuil
  Zeg nu zelf, al dat achtergelaten voedsel (brood, spaghetti, frieten, gekookte aardappelen, …) langs de paden in het park, is toch verre van proper?
  Het opruimen van zwerfvuil en sluikstorten kost de stad jaarlijks handenvol belastinggeld. Geld dat de stad zou kunnen gebruiken voor nuttiger zaken, zoals het bouwen van sociale woningen of het vernieuwen van verouderde rioleringen of straten.

Het is niet net of hygiënisch als er in stadsparken, plantsoenen openbare plaatsen dergelijke schuilplaatsen worden ingericht. Zeker de veel gebruikte kartonnen dozen en bakjes vergaan snel. Ze worden in regen en wind al snel afval. Afval dat de stadsdiensten opnieuw moeten opruimen. Daarbij zoeken dieren zelf de beste schuilplaats uit en is het dus maar de vraag of ze je schuilplaats wel gebruiken.

Verwilderde dieren worden door niemand gecontroleerd op ziekten en algemene gezondheid. Deze nesten kunnen dus een broeihaard worden van parasieten zoals luizen en vlooien.  Deze dragen heel gemakkelijk over op huiskatten en honden.

Deze verbodsbepalingen staan opgenomen in het politiereglement. Dit betekent dat overtredingen bestraft kunnen worden met een Gemeentelijke Administratieve Sanctie (GAS-boetes). Een GAS-sanctie kan oplopen tot 250 euro per inbreuk.

In het diervriendelijk beleid ligt de nadruk op het voorkomen van problemen. We richten ons daarom op de baasjes en wijzen hen op de verantwoordelijkheid voor hun eigen dieren. Hierdoor hoopt de stad op termijn het aantal achtergelaten en verwilderde dieren te beperken.
Helaas doorkruisen de goede bedoelingen van dierenvrienden deze doelstellingen. Door verwilderde dieren of zwerfkatten opvang te bieden en te voederen, ontneem je de verantwoordelijkheid van de eigenaars en zorg je voor overlast voor de buren en passanten.

Dierenvrienden die willen meehelpen met de opvang en verzorging van achtergelaten, verwaarloosde of verwilderde dieren, kunnen zich als vrijwilliger inzetten bij dierenasiel 'Het Blauwe Kruis'. Het dierenasiel heeft een duidelijke structuur en werking om achtergelaten of afstanddieren op te vangen. Er wordt voor hen een nieuwe thuis gezocht zodat ze niet langs de straten moeten dwalen of verwilderen. Zo krijgen ze wel de elementaire verzorging en de nodige gezondheidsonderzoeken. Er mag met de asieldieren ook niet gekweekt worden en alle katten worden gecastreerd of gesteriliseerd. Zo zorgen we er ook in de toekomst voor dat het aantal achtergelaten of verwilderde dieren binnen de perken blijft.

Door het verdwijnen van voedsel en natuurlijke vijanden, kunnen ook wilde dieren al eens voor overlast zorgen. Veel van deze dieren hebben zich aangepast aan de stad of aan rijk gevulde tafel die rond onze huizen en bedrijven te vinden zijn.

Veel eigenaars of bedrijfsleiders die de overlast beu zijn, grijpen daarom terug naar drastische middelen zoals vallen, gif of nog zwaardere middelen. Dikwijls wordt daarmee de oorzaak van het probleem niet weggenomen en keren de problemen vroeger of later terug. Roofdieren zoals vossen en roofvogels zijn een belangrijke schakel in het binnen de perken houden van plaagdieren.

Veel dieren zoals de meeste vogels, vossen, reëen en andere dieren zijn in Vlaanderen en België wettelijk beschermd. Je kan een fikse boete voor krijgen voor het illegaal bestrijden van beschermde diersoorten.

Voor problemen rond wilde dieren neem je contact op met de milieudienst, de dienst landbouw bij schade aan gewassen, de lokale politie of het Agentschap voor natuur en bos. Het Agentschap staat onder andere in voor het wildbeheer en kan alternatieve bestrijdingen voorstellen zoals verjaging met geluid of roofvogels. Meer informatie op hun website.

Heb je last van insectenplagen in of rond je huis, is er meestal ook meer aan de hand. Grijp niet zomaar naar gifstoffen. Je lost het probleem meestal maar tijdelijk op. Op de website van de federale overheidsdienst volksgezondheid vind je de handige brochure 'Ongewenste gasten in huis en tuin'. Hierin staat meer uitleg over het al dan niet bestrijden van bepaalde plaagdieren.

Op de website van het lokaal gezondheidsoverleg vind je meer informatie over dieren en planten die de gezondheid kunnen schaden.

Door de aanleg van een natuurlijke tuin beperk je de overlast van insecten en andere plaagdieren. Een natuurlijker aangelegde tuin, met een minimum aan pesticiden of meststoffen is beter in evenwicht. Er komen veel meer natuurlijke rovers op af zoals vogels, amfibiëen, kleine zoogdieren en roofinsecten. Deze houden plaagdieren zoals slakken, muizen en bladluizen onder controle.  Neem een kijkje op de rubriek ecotuinteams of Natuur en biodiversiteit op deze website.

Algemene meldingen van overlast door dieren kan je ook altijd melden via het meldingsformulier hinderklachten op deze website.