De familie Rodenbach

Al op de lagere stadsschool te Roeselare vertoonde Albrecht Rodenbach een buitengewone begaafdheid en een plastische aanleg. Op elfjarige leeftijd werd hij in oktober 1866 leerling aan de voorbereidende afdeling van het Roeselaarse Klein Seminarie, het bisschoppelijk instituut waarvan de toenmalige geest en inwendige evolutie van het leraarskorps determinerend zouden worden voor de verstandelijke opbloei en de ideeënrijkdom van Albrecht. Tussen 1870 en 1876 volgde hij er de Grieks-Latijnse humaniora met een merkwaardig succes. Hij was laureaat van retorica in 1876 en bekwam daarvoor vanwege het Roeselaarse Stadsbestuur de gouden stadsmedaille. Tijdens deze collegejaren onderging hij de invloed van talrijke priesterleraars, speciaal van diegene die de heropstanding van Vlaanderen betrachten en Guido Gezelle als "de meester" volgden : Gustaaf Flamen, Emiel Demonie en anderen, maar vooral van de retoricaleraar en "levenwekker" Hugo Verriest.

Van deze laatste aanhoorde Albrecht op 26 december 1872 de voordracht "Eertijds heeft er een volk bestaan" in de vergadering van de flamingantische vereniging "De bond voor Taal en Volk" te Roeselare. Deze historische gefundeerde wekroep bleef niet zonder weerklank ook niet in de "Lettergilde", als het ware de niet-institutionele vergaderplaats van de collegeleerlingen, waarin ook Rodenbach zijn eerste literaire bijdragen pleegde. Onder stuwing van de poësisleerlingen, met Albrecht Rodenbach en Julius De Vos aan het hoofd, brak in juli 1875 in het Roeselaarse Klein Seminarie "De Groote Stooringe" los, een kleine maar betekenisvolle revolte tegen de verfransing-mentaliteit en verstarrende pedagogie van het middelbaar onderwijs.

De link tussen dichter Albrecht Rodenbach, de familie Rodenbach en de Rodenbach-brouwerij is niet altijd even duidelijk voor de leek. Hoewel die vlug kan gelegd worden.

De Rodenbach's zijn geen "oude" Roeselaarse familie. 200 jaar terug was de naam onbekend zowel in het kerk- als schepenarchief van de stad.

De Rodenbach's komen uit Duitsland, meer bepaald Andernach aan de Rijn, waar ze reeds bekend staan in 1310. Zij voeren een wapen "d'or à 2 fasces d'azur". Een legende vertelt van Ridder Rodenbach die de schoonheidskoningin van Heidelberg huwde, maar die legende schijnt thuis te horen bij de Rodensteins, en zou maar "geleend goed" zijn

De derde zoon van Pieter Rodenbach, Constantin Rodenbach, de vurige, wordt geboren in 1791. Constantijn studeert aan het nieuw Klein Seminarie van Roeselare, bij de Broeders van 't Geloove en aan de "Ecole de Médecine" te Parijs. In 1813 wordt hij als aide-major naar Duitsland gezonden en bestuurt er het krijgsziekenhuis van Dresden. Bij de terugtocht van Napoleon raakt hij in Russisch gevangenschap en komt pas in 1815 naar België terug. "Ses parents qui le croyaient mort, le virent arriver comme un spectre amaigri par la misère", zegt zijn historiograaf A.D. In 1819 vestigt Constantin zich te Brugge als geneesheer en wordt er ook leraar aan de school van geneeskunde. Op het einde van het Hollands bewind, gaat hij over tot de politiek, wordt de bezieler van de weerstand in Brugge en sticht er, samen met Bartels en anderen, "L'ordre des infâmes" onder het motto "infamia nobilitat", als antwoord aan de Hollandse Vorst, die te Luik de ondertekenaars van het petionnement met die naam wilde brandmerken. Na de omwenteling wordt Constantin door het Brugse volk naar het Nationaal Congres gestuurd, waar hij een vooraanstaande rol speelt bij de uitsluiting van het Huis van Oranje. "Plus d'Orange, c'est mon cri de guerre".

Hij staat aan het hoofd van de 75 ondertekenaars van het voorstel om Leopold van Saxen-Coburg tot koning te kiezen. Na de omwenteling wordt Constantin districtcommissaris, eerst te Sint-Niklaas, daarna te Mechelen. Tot 1840 blijft hij volksvertegenwoordiger voor Sint-Niklaas. Het jaar daarvoor was hij in het Parlement één van de heftigste tegenstanders van de afstand van een deel van Limburg en Luxemburg aan Holland. In 1841 benoemt de Koning hem tot zaakgelastigde van België te Bern en in 1846 te Athene. Twee maanden na zijn aanstelling in Athene overlijdt hij er plotseling en onverwacht. Hij wordt er met buitengewone plechtigheid begraven, rechtover het Acropolis (Standaard van Vlaanderen, 31 december 1846).

Van de hand van Constantin Rodenbach verschijnen drie werken over heelkunde. Zijn voornaamste werk is "Episodes de la Révolution dans les Flandres de 1829 à 1832". Constantin is getrouwd met Louise Wieland, dochter van August Wieland-Dewilde, districtcommissaris van Oostende. Samen krijgen ze één zoon en twee dochters. Die zoon, Constantin Rodenbach, geboren te Brugge in 1824 en gestorven te Gent in 1891, schrijft verschillende verhalen van wandeltochten in de vallei van de Lesse, langs de Maas, te Hastière en Dinant. Zijn zoon, Georges Rodenbach, geboren te Doornik in 1855 en gestorven te Parijs op Kerstdag 1898, is een begaafd dichter, toneel- en romanschrijver van de school van "La Jeune Belgique". Georges is de schrijver van "Bruges la Morte" en de eerste Belg wiens toneelwerken in Parijs worden opgevoerd. Hij behoort echter méér aan Brugge en aan Gent, dan aan Roeselare. In Gent in de Frère Orbanlaan is aan de gevel van het huis nummer 9, waar hij van 1866 tot 1883 woonde, een bronzen herinneringsplaat met zijn beeltenis ingemetseld.

Pieter Rodenbachs jongste zoon, Pedro Rodenbach, de soldaat, wordt geboren in 1794. Na wat gestudeerd te hebben aan het Klein Seminarie te Roeselare, trekt hij in 1810 naar Versailles, waar hij zich laat inlijven bij de "Grenadiers à cheval de la Garde Impériale". Hij neemt deel aan de veldtocht van Rusland en is tijdens de aftocht van Napoleon bij de ramp van Bérésina. Na de eerste val van Napoleon neemt hij dienst bij het Belgische leger en strijdt te Waterloo, in het korps der carabiniers onder bevel van de Prins van Oranje. Na de aanhechting van België bij Holland, in 1817, zegt Pedro het leger vaarwel en komt terug naar Roeselare waar hij samen met zijn vader, en later met zijn broers, de stokerij van "Cleen Spagnien" uitbaat.

Evenals zijn broer Ferdinand maakt Pedro in 1821 deel uit van de Regentie. Tijdens de omreis van Koning Willem door Vlaanderen in de zomer van 1829, rijdt Pedro te paard van Roeselare naar Gits om er bij "'t Land van Belofte" aan de Vorst het verzoekschrift te overhandigen waarbij de vrijlating wordt gevraagd van De Potter, Tielemans en Bartels. Wanneer in augustus 1830 de eerste opstand in Brussel losbreekt, is Pedro Rodenbach er bij. Samen met Rogier, Chazal, Ducpétiaux en anderen maakt hij deel uit van de "Club van Sint-Jorishof".

Pedro staat aan het hoofd van een compagnie vrijwilligers te Leuven, komt zelf naar Rijsel gestormd achter De Potter en brengt de gevierde banneling in zijn koets Brussel binnen. Het opgetogen volk spant de paarden uit en trekt in triomf het rijtuig de hoofdstad binnen. Op dat ogenblik wordt het volksdeuntje : "Jantje Kaas zit in de zak ; Vivat Potter en Rodenbach" geboren. Na de omwenteling wordt Pedro Rodenbach plaatscommandant van Brussel benoemd. In 1839 neemt hij ontslag maar blijft te Brussel wonen. Dat jaar wordt hij vermeld als "brander van binnenlands gedistilleerd tot Roeselare, gehuisvest en wonende te Brussel". Op 20 januari 1848 overlijdt hij te Brussel en wordt met militaire eer begraven op het kerkhof van Sint-Joost-ten-Node. Uit zijn huwelijk met Regina Wauters van Mechelen worden acht kinderen geboren.

• Pedro's zoon Edward Rodenbach-Mergaert is de vader van
• Eugeen Rodenbach-Termote, waarvan de dochter gehuwd is met Advocaat Paul Coucke van Kortrijk
• mevrouw Jules Vuylsteke-Rodenbach, nu vertegenwoordigd door de familie Van Ysendyck van Sint-Gillis en Bossaert van Kortrijk
• mevrouw Renty-Rodenbach, familie Nieuwland en Renauld
• mevrouw Vandromme-Rodenbach, van wie de familie Vanderheyde en familie Jules Coucke, waarvan mevrouw Cecile Coucke-Vandromme (Esen 1890-1970) in de Franstalige literaire wereld naam maakte onder het pseudoniem "France Adine".

Een halve eeuw nadat de gebroeders Rodenbach de stad Roeselare in het brandpunt plaatsten, is een kleinzoon van één van hen, de al-te-vroeg gestorven dichter Albrecht Rodenbach, de stad met een nieuw glorielicht komen omstralen.

Albrecht Rodenbach is de kleinzoon van Ferdinand Rodenbach en de zoon van Jules Rodenbach-de la Houttre (°1824-+1915), die nog de onthulling van het standbeeld van zijn eigen zoon op het Sint-Amandsplein mocht beleven.

Verder in dit werk wordt aandacht besteed aan de dichter-schrijver Albrecht Rodenbach. Zijn leermeester Hugo Verriest van het Klein Seminarie van Roeselare zegt over hem :

"Rodenbach, de twintigjarige student, was in Vlaanderen een licht geworden, een vuur, een macht, een hoop, een toekomst. Wat ging hij worden ? De dichter, de ziel, het hert, de geest, het woord van het herwordend Vlaanderen".

Eén broer van Albrecht, Boudewijn Rodenbach-Denys (geboren in 1862 en gestorven te Kortrijk in 1929) is bestuurder van de Nationale Bank in Kortrijk en heeft drie kinderen. Albrecht is pastoor van Sint-Jacobskapelle in Veurne-Ambacht en Georges is een grootnijveraar te Kortrijk. Dochter Isabella is de vrouw van Baldwyn Steverlinck, gewezen voorzitter van het Vlaams Economische Verbond en industriemagnaat te Kortrijk. Hun oudste dochter Gudrun wordt genoemd naar de heldin van Albrecht Rodenbach's literair meesterwerk.

Een ander broer van Albrecht, Hyppoliet de wijnhandelaar uit de Noordstraat te Roeselare, heeft een zoon Werner, die een buitengewoon begaafd muzikant is.

Nog een andere broer, Ferdinand (geboren in 1864 en gestorven te Brussel in 1938), is een schrijver en schilder met talent.

De Rodenbachs zijn een familie van begaafde schrijvers, dichters, schilders en musici.

Wanneer U het stadhuis van Roeselare betreedt, kijk dan aandachtig naar het ten-voeten-uit geschilderd portret van Constantin Rodenbach, en onvermijdelijk zult U zien en zeggen : "Dit is er één van een volk waar ras in steekt. Roeselare mag trots zijn op zijn Rodenbach's."

De brouwerij Rodenbach heeft er toe bijgedragen om bij alle bierliefhebbers van het Vlaamse land en zelfs ver daarbuiten, de naam van "Rodenbach" in eer en achting te houden. Deze brouwerij wordt rond 1830 gesticht door de gebroeders Rodenbach, de patriotten van het jaar 1830 en is aanvankelijk gekend onder de naam : "Firma Van d'heeren A. Rodenbach en compagnie, Vereenigde brauwers te Rousselare". A. Rodenbach staat voor "Blinde Rodenbach" of Alexander Rodenbach, waarnaar zelfs een bier wordt genoemd.